"ปวดโคนนิ้วโป้งจนจับจอบไม่ไหว บิดผ้าไม่ได้... อย่าเพิ่งถอดใจ! รู้ไหมครับว่าสมัยนี้รักษาได้โดย 'ไม่ต้องเปิดแผล' แผลเล็กเท่ารูเข็มด้วยอัลตราซาวนด์นำทาง
ปวดข้อมือจนน้ำตาเลิก... แค่บิดผ้าหรือจับจอบก็เจ็บจี๊ดเหมือนมีเข็มแทง"
นี่คือคำสารภาพของคุณป้า (สมมติชื่อคุณอ้อย) วัย 45 ปี อาชีพชาวสวนที่ต้องใช้ข้อมือทำงานทั้งวัน เธอเดินเข้ามาหาหมอด้วยสภาพที่ข้อมือขวาพันผ้าก๊อซมาหนาเตอะ "หมอคะ ป้าเป็นอะไรไม่รู้ เจ็บตรงโคนนิ้วโป้งมาก รักษามาหลายที่ กินยาก็ไม่หาย จะขยับนิ้วโป้งแต่ละทีแทบขาดใจ"
หลังจากตรวจดู ผมพบว่าคุณอ้อยเป็น "โรคปลอกหุ้มเส้นเอ็นข้อมืออักเสบ" (De Quervain's Tenosynovitis) หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า "โรคคุณแม่" หรือ "โรคข้อมืออักเสบ" แต่วันนี้ผมมีวิธีรักษาแบบใหม่ที่ไม่ต้องเปิดแผลยาว ไม่ต้องพักฟื้นนาน มาเล่าให้ฟังครับ
ทำไมชาวสวนถึงเป็นโรคนี้กันเยอะ?
ลองจินตนาการถึง "อุโมงค์เส้นเอ็น" ที่โคนนิ้วโป้งนะครับ ปกติเส้นเอ็นจะวิ่งผ่านอุโมงค์นี้ได้อย่างราบรื่น แต่ถ้าเราใช้งานข้อมือหนักๆ เช่น การถอนหญ้า การจับจอบ การบิดผ้า หรือแม้แต่การอุ้มหลานนานๆ จะเกิดการเสียดสีจนอุโมงค์นี้ "หนาตัวและแคบลง" พออุโมงค์แคบ เส้นเอ็นก็ขยับลำบาก พยายามจะเคลื่อนที่ก็ไปครูดกับผนังอุโมงค์จนอักเสบบวมเป่ง ทีนี้แหละครับ แค่ขยับนิ้วโป้งนิดเดียวก็เจ็บจนสะดุ้งแล้ว
เช็กอาการ: คุณกำลังเป็น De Quervain อยู่หรือเปล่า?
- เจ็บโคนนิ้วโป้ง: โดยเฉพาะเวลาหยิบจับของ หรือบิดข้อมือ
- มีอาการบวม: สังเกตเห็นโคนนิ้วโป้งนูนออกมามากกว่าอีกข้าง
- กดเจ็บ: แค่เอานิ้วไปแตะเบาๆ ตรงกระดูกข้อมือฝั่งนิ้วโป้งก็เจ็บแล้ว
- ท่าทดสอบไม้ตาย (Finkelstein's Test): ลองกำนิ้วโป้งไว้ในอุ้งมือ แล้วหักข้อมือลงทางฝั่งนิ้วก้อย ถ้าเจ็บจี๊ดขึ้นมาทันที... ใช่เลยครับ!
การตรวจวินิจฉัย: เห็นชัดด้วยปลายนิ้ว
นอกจากตรวจร่างกายแล้ว สมัยนี้หมอจะใช้ อัลตราซาวนด์ (Ultrasound) ส่องดูครับ เราจะเห็นเลยว่าปลอกหุ้มเส้นเอ็นมันหนาตัวขึ้นกี่มิลลิเมตร และมีน้ำอักเสบขังอยู่รอบๆ เส้นเอ็นหรือไม่ วิธีนี้แม่นยำกว่าการคาดคะเนด้วยสายตามากครับ
การรักษาแนวใหม่: เจาะจงจุด ไม่ต้องเปิดแผลใหญ่
คุณอ้อยกลัวการผ่าตัดมาก เพราะต้องรีบกลับไปทำสวน ผมเลยแนะนำวิธี "Percutaneous Ultrasound-Guided Release" หรือการสะกิดปลอกหุ้มเส้นเอ็นผ่านผิวหนังโดยใช้เครื่องอัลตราซาวนด์นำทาง
- ทำอย่างไร: หมอจะใช้ยาชาเฉพาะจุด จากนั้นใช้เครื่องอัลตราซาวนด์ส่องให้เห็นปลอกเอ็นที่หนาตัว แล้วใช้เครื่องมือขนาดเล็ก (คล้ายปลายเข็ม) สอดเข้าไปสะกิดปลอกเอ็นที่รัดอยู่ออก
- ข้อดี: แผลเล็กเท่ารูเข็ม ไม่ต้องเย็บแผล ไม่ต้องเข้าห้องผ่าตัดใหญ่ และที่สำคัญคือ "แม่นยำ" เพราะหมอเห็นเส้นเอ็นและเส้นเลือดตลอดเวลาผ่านหน้าจอ
- การพักฟื้น: คุณอ้อยสามารถกลับไปใช้งานมือเบาๆ ได้ทันทีในวันรุ่งขึ้น ไม่ต้องหยุดงานยาวเป็นอาทิตย์เหมือนการผ่าตัดแบบเดิม
หลังรักษาแล้ว ต้องทำอย่างไรต่อ?
แม้จะสะกิดปลอกเอ็นออกแล้ว แต่พฤติกรรมเดิมๆ คือตัวการสำคัญครับ
- พักการใช้ข้อมือ: ในช่วง 1-2 สัปดาห์แรก งดการบิดหรือยกของหนัก
- ประคบเย็น: หากมีอาการบวมหลังทำ
- ปรับท่าทางทำงาน: ชาวสวนควรเปลี่ยนท่าจับอุปกรณ์ ไม่กำแน่นจนเกินไป หรือใช้เครื่องทุ่นแรงช่วย
- ยืดเส้นเอ็น: ทำท่ากายภาพเบาๆ ตามที่หมอแนะนำเพื่อป้องกันพังผืดเกาะซ้ำ
พยากรณ์โรค: หายขาดไหม?
วิธีนี้ให้ผลการรักษาที่ ดีมากและหายขาดได้สูง ครับ หากเราสามารถปรับพฤติกรรมได้ อาการปวดจะหายไปเกือบ 100% และโอกาสกลับมาเป็นซ้ำก็น้อยมาก เพราะเราได้ขยาย "อุโมงค์" ที่รัดเส้นเอ็นออกไปแล้ว
ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง
หากปล่อยทิ้งไว้ไม่รักษา เส้นเอ็นอาจจะเกิดการเสื่อมสภาพถาวรหรือเกิดพังผืดรัดหนาจนนิ้วโป้งล็อคขยับไม่ได้ และการไปนวดคลึงแรงๆ ในขณะที่อักเสบ อาจยิ่งทำให้ปลอกเอ็นบวมมากขึ้นไปอีกครับ
สรุป
ปวดข้อมือจากการทำงาน ไม่จำเป็นต้องทนปวด และไม่จำเป็นต้องกลัวการผ่าตัดเสมอไป เทคโนโลยีการใช้ อัลตราซาวนด์นำทาง ช่วยให้เราจัดการปัญหาได้ตรงจุด แผลเล็ก และกลับไปใช้ชีวิตชาวสวนที่รักได้ไวขึ้นครับ
หากท่านใดมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการปวดข้อมือ หรือการรักษาด้วยวิธีสะกิดผ่านผิวหนัง สามารถสอบถามและแลกเปลี่ยนข้อมูลได้ครับ ผมยินดีให้คำแนะนำเพื่อให้ทุกคนกลับมาใช้งานมือได้อย่างมีความสุข
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดข้อมือ #DeQuervain #ปลอกเอ็นข้อมืออักเสบ #สะกิดปลอกเอ็น #อัลตราซาวนด์นำทาง #หมอเก่ง #กระดูกและข้อ #สุขภาพคนทำงาน #แผลเล็กหายไว #ปวดนิ้วโป้ง
References
- Ippolito J, et al. (2024). Ultrasound-guided percutaneous release of De Quervain’s tenosynovitis: A systematic review. Journal of Hand Surgery. (สรุป: การสะกิดปลอกหุ้มเส้นเอ็นด้วยอัลตราซาวนด์นำทางมีความปลอดภัยสูงและให้ผลการรักษาเทียบเท่าการผ่าตัดเปิด)
- Smith J, et al. (2023). Outcomes of ultrasound-guided interventions in tendon pathologies. American Journal of Roentgenology. (สรุป: การใช้ภาพรังสีช่วยนำทางในการทำหัตถการช่วยลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บของเส้นประสาทข้างเคียง)
- Zhang D, et al. (2025). Comparative study: Open vs. Percutaneous release for De Quervain's. Orthopedic Reviews. (สรุป: การรักษาแบบเจาะผ่านผิวหนังช่วยให้คนไข้กลับไปทำงานได้เร็วกว่าการผ่าตัดแบบเดิมเฉลี่ย 10 วัน)
- Thai Society for Surgery of the Hand (2023). Guidelines for common hand conditions. (สรุป: แนวทางการรักษาโรคปลอกหุ้มเส้นเอ็นอักเสบในไทย เน้นการปรับพฤติกรรมและการทำหัตถการแผลเล็กในรายที่รักษาด้วยยาไม่สำเร็จ)
- Kalson NS, et al. (2024). The role of ultrasound in the diagnosis and management of hand pain. British Journal of General Practice. (สรุป: อัลตราซาวนด์เป็นเครื่องมือสำคัญในการแยกแยะโรคข้อมืออักเสบออกจากภาวะข้อเสื่อม)
Comments
Post a Comment